
Ο άνθρωπος έχει έναν χαρακτήρα που διαμορφώνει ο ίδιος, καθώς είναι σε θέση να τελειοποιείται σύμφωνα με τους σκοπούς τους οποίους θέτει στον εαυτό του, σύμφωνα με τον Immanuel Kant (1724-1804). Με αυτό το δεδομένο, ως ον προικισμένο με την ικανότητα του Λόγου (της λογικής ικανότητας), μπορεί να καταστήσει ο ίδιος τον εαυτό του ένα έλλογο ον και κατά συνέπεια να κρίνει, να λαμβάνει αποφάσεις και να κάνει επιλογές που καθορίζουν τη ζωή του και τον βίο του, δηλαδή τον τρόπο ζωής του.
Με άλλα λόγια το φυσικό και κοινωνικό περιβάλλον ορίζουν τις συνθήκες μέσα στις οποίες δρα το έλλογο ον, αλλά εντέλει το ίδιο το έλλογο ον θέτει τους ηθικούς νόμους, τους γνώμονες και τα κριτήρια με τα οποία διαμορφώνει τον χαρακτήρα με τον οποίο ζει μέσα στις συνθήκες αυτές.
Συνεπώς, καμία ανήθικη πράξη δεν μπορεί να έχει την κύρια αιτία της στη φύση ή στην κοινωνία ή ακόμη και στον πρότερο ατομικό, οικογενειακό ή κοινωνικό βίο, αλλά εδράζεται μάλλον στον χαρακτήρα που το ίδιο το έλλογο ον έχει διαμορφώσει χάρη στον ικανότητα του Λόγου που διαθέτει από τη φύση του.
Για κάθε πράξη μας, για κάθε απόφασή μας, για κάθε ενέργειά μας σε ατομικό και κοινωνικό επίπεδο, την αποκλειστική ευθύνη την έχει ο διαμορφωμένος και συνεχώς διαμορφούμενος έλλογος εαυτός μας από εμάς τους ίδιους. Καμία μοίρα, κανένας θεός, καμιά συγκυρία, καμιά κοινωνική συνθήκη δεν μπορεί να αποτελεί το άλλοθι για τις αστοχίες και τα λάθη μας ή για το κακό που ενδεχομένως προκαλούμε συνειδητά και ανερυθρίαστα…
Πίνακας : Rene Magritte, “The Natural Graces”, 1964